Đừng để 11.000 tỷ đồng ngân sách trong... tủ kính
Trường Lưu - Chỉ cần dành phần lẻ của con số 11.000 tỷ đồng đầu tư cho việc nâng cao hiệu quả dạy và học môn lịch sử, chắc chắn truyền thống cha ông sẽ thấm đẫm vào các thế hệ trẻ hơn nhiều so với việc để những di vật quá khứ nằm cô đơn trong tủ kính.
“Vắng như Bảo tàng Hà Nội”
Khi ngay tại Hà Nội, người dân vẫn thức trắng đêm, giẫm đạp lên nhau để đăng ký cho con học trường công, bệnh nhân vẫn phải nằm chung giường ở bệnh viện, thì đối với nhiều người, đề xuất dành hơn 11 nghìn tỷ đồng từ tiền thuế của dân để xây dựng thêm một bảo tàng thật lạc lõng.
Mới đây thôi, hình ảnh 460 em học sinh trường tiểu học Thành Sơn (xã Thành Sơn, huyện Khánh Vĩnh, Khánh Hòa) phải quỳ gối trong ngày khai trường vì không có ghế để ngồi đã gây chấn động tấm lòng người Việt khắp mọi nơi. Thế nhưng, chỉ vài ngày sau, Bộ Xây Dựng đã ký tờ trình về việc thẩm định Dự án đầu tư xây dựng Bảo tàng Lịch sử Quốc gia với tổng số tiền lên đến hơn 11 nghìn tỷ đồng từ vốn ngân sách quốc gia.
Có thể nói, chưa có đất nước nào mà nhiều bảo tàng công như nước ta, hầu hết các tỉnh thành đều có bảo tàng riêng. Đương nhiên, thủ đô văn hiến thì phải giành luôn ngôi vị “quán quân” về số bảo tàng. Chúng ta đã có Bảo tàng Lịch sử, Bảo tàng Cách mạng, Bảo tàng Quân đội, Bảo tàng Phụ nữ, Bảo tàng Dân tộc học, Bảo tàng Mỹ Thuật.., rồi mỗi bộ, ban, ngành cũng đều có bảo tàng riêng.
Con số thống kê có khi phải lên đến hàng chục, hàng trăm. Không dừng lại, vừa qua, nhân dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, Nhà nước lại đầu tư thêm 2.500 tỷ xây Bảo tàng Hà Nội. Số tiền bằng tổng thu nhập của một tỉnh nghèo trong cả thập kỷ, thế nhưng, đã qua 2 năm công trình vẫn gần như để trống, chưa nói mưa dột, xuống cấp trầm trọng và bị báo chí ví là “siêu lãng phí”.
Trước thực trạng như vậy, dư luận không thể hiểu nổi tại sao cơ quan chức năng vẫn tiếp tục đề xuất bỏ ra một số tiền lớn như vậy để xây dựng thêm một bảo tàng nữa tại thủ đô? Chỉ cần dành chút thời gian quan sát thì một người dân thường cũng có thể thấy gần như tất cả các bảo tàng hiện tại đều vắng lặng khách tham quan. Bảo tàng Hà Nội là một minh chứng điển hình.
Tòa nhà nghìn tỷ chỉ thực sự sôi động trong ngày đầu khánh thành, còn sau đó biến thành một nơi vắng lặng, lạnh lẽo, nằm lạc lõng bên con đường nhộn nhịn người qua lại. Các chuyên gia đều cho rằng, chúng ta còn chưa khai thác hiệu quả đối với số “tài sản” hiện hữu; trình độ, công nghệ công tác bảo tàng vẫn tụt hậu, nhìn chung không hấp dẫn người dân và khách tham quan.
Cả nước hiện có hàng trăm bảo tàng, nhưng số lượng bảo tàng thu hút khách chỉ đếm trên đầu ngón tay: Bảo tàng Dân tộc học, Bảo tàng Hồ Chí Minh (Hà Nội), Bảo tàng Chăm (Đà Nẵng), Bảo tàng Chứng tích chiến tranh (TP.HCM)... thu hút được vài trăm lượt khách/ngày. Số còn lại chỉ đón khoảng vài chục lượt khách/ngày. Lượng khách chọn bảo tàng là nơi tham quan chỉ chiếm khoảng 30% tổng số du khách.
Đặc biệt, con số thống kê cho thấy, lượng khách đến thăm quan Bảo tàng Lịch sử quốc gia liên tục giảm, năm 2010 thậm chí chỉ có trên 100.000 người. Năm ngoái lượng khách thăm quan đã tăng trở lại lên 273.000 người. Tổng lượng khách thăm quan bảo tàng trong 5 năm mới cán mốc 1 triệu lượt. Con số này được cho là quá thấp so với một bảo tàng tấm cỡ quốc gia.
Trong thông điệp gửi tới nhân dân nhân dịp Tết Độc lập 2/9 năm nay, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã nêu lên nhiều vấn đề để chúng ta cần thực tâm suy nghĩ: “... Ngân sách nhà nước thì còn rất eo hẹp, nợ công tăng lên, hàng loạt doanh nghiệp phá sản, hàng hóa tồn đọng nhiều, lạm phát đang ăn vào thu nhập của phần đông người lao động... Đó thật sự là những áp lực không nhỏ, không chỉ với bộ máy Đảng, Nhà nước mà với toàn xã hội...”
Lĩnh hội thông điệp của Chủ tịch nước, các cơ quan, ban, ngành cần biết nhìn thẳng vào sự thật để sử dụng ngân sách quốc gia một cách thực sự vì người dân – người nộp thuế, thực tâm thực hành tiết kiệm, tránh lãng phí, tránh đầu tư dàn trãi, không hiểu quả và đầu tư xứng đáng hơn cho phúc lợi xã hội. Trong bối cảnh này, việc dành 11000 tỷ đồng để xây dựng bảo tàng cần được cân nhắc một cách hết sức kỹ càng.
Một bạn đọc đã bày tỏ quan điểm khi nghe tin ngân sách nhà nước định bỏ 11.000 tỷ đồng để xây thêm một bảo tàng: “Hãy học Thái Lan, họ sẵn sàng từ bỏ danh hiệu nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới để giúp nông dân có thêm thu nhập. Với 11.000 tỉ đồng sẽ xoá đói giảm nghèo cho hàng chục ngàn hộ gia đình. Mỗi hộ nghèo chỉ cần 50 triệu đồng vốn là thoát nghèo rồi. Hãy ghép Bảo tàng Hà nội với Bảo tàng Lịch sử để sử dụng hiệu quả và tiết kiệm đầu tư”.
Riêng đối với người viết, thiết nghĩ chỉ cần dành phần lẻ của con số này đầu tư cho việc nâng cao hiệu quả dạy và học môn lịch sử, chắc chắn truyền thống cha ông sẽ thấm đẫm vào các thế hệ trẻ hơn nhiêu so với việc để những di vật quá khư nằm cô đơn trong tủ kính.
*
11.277 tỉ làm bảo tàng, lãng phí và chưa đúng lúc?
TTO - Phản hồi bài báo "Dự án Bảo tàng Lịch sử quốc gia: 11.277 tỉ đồng", bạn đọc Tuổi Trẻ Online cho rằng VN hiện tại nên tập trung cho những dự án an sinh xã hội thiết thực hơn. TTO trích đăng một số ý kiến.
Mô hình Bảo tàng Lịch sử quốc gia
Chưa đúng thời điểm!
Tôi không dám đánh giá là lãng phí hay không, vì đầu tư cho văn hoá là đầu tư cho tương lai, cho sự trường tồn của dân tộc. Nhưng tôi nghĩ rằng lúc này bỏ ra số tiền quá lớn như vậy là chưa đúng lúc.
Cũng là đầu tư cho tương lai của dân tộc, nhưng biết bao ngôi trường trên đất nước này đang trông chờ chỉ vài tỷ, có khi chỉ vài trăm triệu để chống dột nát, ngập lụt, làm mới bức vách hay đầu tư bàn ghế đúng chuẩn, làm lại con đường tới trường cho trẻ em dễ dàng đến lớp.
Rồi điều kiện sống, làm việc cho giáo viên, sách vở và trang thiết bị cho học trò... Nhìn rộng ra, việc phân bổ các khoản đầu tư chưa cho thấy sự hợp lý.
Bao năm nay tình trạng bệnh viện xuống cấp, đầu tư sửa chữa chắp vá, chen lấn vào bất cứ khoảng khuôn viên nào còn trống của các bệnh viện cũ làm phá vỡ thiết kế công năng ban đầu.
Rồi 2,3 người bệnh nằm chung giường như chuyện dài nhiều tập không biết khi nào kết thúc.
Nếu quan sát sẽ thấy người Việt chưa có thói quen đến bảo tàng. Đứng trước di tích hay tủ trưng bày hiện vật trong bảo tàng, người phương Tây thường chụp hình di tích, hiện vật và những chú dẫn để có thể nghiên cứu sau, còn người Việt thì thường chụp chính bản thân mình đang đứng trước di tích, hiện vật ấy, mà ít quan tâm đến nội dung gắn liền với di tích.
Vì thế, nếu đầu tư cho bảo tàng, chỉ nên nâng cấp những gì hiện có và tập trung mạnh mẽ để thay đổi thói quen "lớt phớt", "hời hợt" của chính người Việt Nam. Khi người dân đã có sự quan tâm nhiều hơn đến bảo tàng, thì tự khắc nhu cầu đầu tư những bảo tàng mới, quy mô sẽ trở thành hợp lý, hợp thời.
NAVIE PHẠM
Hãy nghiên cứu
Xin quí vị hãy thực hiện một cuộc nghiên cứu (độc lập) xem thử hệ thống bảo tàng hiện tại có bao nhiêu người viếng thăm, đem lại những hiệu quả kinh tế, xã hội, giáo dục như thế nào rồi hãy đổ thêm tiền.
Chỗ tôi có một nhà bảo tàng xây hoành tráng nhưng vắng như "chùa Bà đanh". Tốn kém lãng phí thật là khủng khiếp.
TRẦN VĂN TÌNH
Nên cân nhắc kỹ thời điểm
Việc xây bảo tàng mang tầm cỡ quốc gia hay quốc tế là rất đúng. Nó sẽ thể hiện trọn vẹn lịch sử của một quốc gia và dân tộc cho nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế. Tuy nhiên con số chắc chắn sẽ hơn 11.277 tỉ đồng kia là số tiền khổng lồ trong thời điểm hiện nay. Khi mà kinh tế trong nước đang gặp khó khăn, đời sống người dân lẫn doanh nghiệp bị ảnh hưởng rất nhiều thì tiền đóng thuế trong hoàn cảnh ấy chi dùng vào việc xây bảo tàng lịch sử là chưa hợp lý.
Hơn nữa như các nhà chuyên môn phân tích ở trên, nếu chúng ta cứ làm theo quy trình ngược là cứ xây đi rồi vận hành hay các cổ vật trưng bày tính sau thì sự lãng phí càng lớn hơn. Điển hình như sự lãng phí ở Bảo tàng Hà Nội với số tiền hơn 2.300 tỉ đồng hiện vẫn chưa khai thác hết cũng như quản lý hiệu quả.
Đất nước ta còn nghèo, dân ta còn khổ, hãy dành số tiền ấy đầu tư vào các công trình giáo dục hay y tế đang trong tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng giúp người dân có nơi để chữa bệnh, con em chúng ta có chỗ học hành tử tế. Việc đầu tư bảo tàng tốn kém này hãy dời lại vào thời điểm thích hợp.
TRƯƠNG TRÀ
Quá hoành tráng
Nước ta còn nghèo, điều kiện sinh hoạt tối thiểu của nhân dân còn thiếu thốn nhiều lắm. Mong các bộ ngành muốn làm gì cũng phải nghĩ đến lợi ích nhân dân trước tiên.
Vả lại, dân quê tôi còn chưa có đường đi nữa thì làm sao có thể lên đến tận thủ đô để xem công trình "quá hoành tráng" này?
PHÚC DUY
Không thể tin được
Bảo tàng Lịch sử ở Tràng Tiền, bảo tàng Cách mạng ở Tôn Đản, bảo tàng Hà Nội ở Phạm Hùng còn chưa dùng hết công năng, bao nhiêu diện tích còn để trống. Nếu cần cứ đưa bảo tàng Hà Nội thành bảo tàng Lịch sử Quốc gia đi.
Gần 12 nghìn tỷ đồng! Với số tiền này chúng ta sẽ xóa đi được biết bao hộ nghèo, báo đáp cho biết bao gia đình có công bằng nhà tình nghĩa, đưa được bao nhiêu là học sinh nghèo đến giảng đường đại học, rồi bao nhiêu người cần chữa bệnh, bao nhiêu là mẹ liệt sĩ, thương bệnh binh được chăm sóc, làm được bao nhiêu là việc cho Hoàng Sa, Trường Sa, nhà giàn DK1, xóa được bao nhiêu là cầu khỉ, cáp qua sông suối...
Với gần 12 nghìn tỷ ấy, chúng ta làm được biết bao nhiêu là việc có ích.
QUANG
Chưa cần gấp
Hiện nay nhiều vấn đề khác cần quan tâm hơn, theo tôi nên dừng dự án này lại vài năm nữa. Số tiền này có thể dùng để giải quyết cho ngành giao thông làm dứt điểm những đoạn đường, các cây cầu cấp thiết nào đó thì hơn, hoặc dùng trợ giúp các doanh nghiệp nhỏ vượt qua giai đoạn kinh tế khó khăn lúc này.
ĐINH QUANG VỌNG
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét